İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk Kemik İliği Nakli Merkezi’nde 9 yılda 130 çocuğa kemik iliği nakli gerçekleştirildi. Merkezin sorumlu hekimi Prof. Dr. Arzu Özşahin Akyay, başarı oranlarının Avrupa ortalamasının üzerinde olduğunu belirterek gönüllü kök hücre bağışının önemine dikkat çekti.
Malatya’da çocuk hastalara umut olan İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk Kemik İliği Nakli Merkezi, çalışmalarını sürdürüyor. Merkezde 2017 yılında başlayan kemik iliği nakillerinde 130’uncu hastaya ulaşıldı.
İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Çocuk Hematoloji Bilim Dalı Başkanı ve Çocuk Kemik İliği Nakli Sorumlu Hekimi Prof. Dr. Arzu Özşahin Akyay, çocuklarda kemik iliği naklinin özellikle talasemi, lösemi, kemik iliği yetmezlikleri, bağışıklık sistemi ve bazı metabolik hastalıkların tedavisinde önemli bir seçenek olduğunu söyledi.
En fazla talasemi hastalarına nakil yapılıyor
Türkiye’nin Akdeniz kuşağında yer alması nedeniyle merkezlerinde en sık talasemi major, yani ağır Akdeniz anemisi hastalarına nakil uygulandığını belirten Akyay, bunun yanı sıra yüksek riskli veya tekrarlayan lösemiler, kemik iliği yetmezlikleri, bazı lenfomalar, doğuştan bağışıklık sistemi hastalıkları ve metabolik hastalıkların da nakil yapılan hastalık grupları arasında bulunduğunu ifade etti.
Nakil sürecinin öncelikle uygun donör araştırmasıyla başladığını anlatan Akyay, ilk olarak anne, baba ve kardeşlerin tarandığını söyledi. Aile içerisinde uygun donör bulunamaması halinde TÜRKÖK’e başvurulduğunu belirten Akyay, buradan da sonuç alınamaması durumunda dünya doku bankalarında uygun donör arandığını, gerekli durumlarda ise yarı uyumlu aile bireylerinden nakil gerçekleştirilebildiğini kaydetti.
Nakil süreci yaklaşık 40-45 gün sürüyor
Kemik iliği nakli öncesinde ailelerle ayrıntılı görüşme yaptıklarını belirten Akyay, hastalara yoğun kemoterapi uygulandığını söyledi.
Bu tedavinin ardından donörden alınan kök hücrelerin hastaya verildiğini ifade eden Akyay, kök hücrelerin kemik iliğine yerleşmesinin yaklaşık 2-3 hafta sürdüğünü, herhangi bir sorun yaşanmaması halinde hastaların ortalama 40-45 gün içerisinde taburcu edildiğini belirtti.
Taburculuk sonrasında da sürecin bitmediğini vurgulayan Akyay, hastaların enfeksiyonlardan korunması, hijyen ve beslenme kurallarına dikkat edilmesi gerektiğini söyledi. Hastaların yaklaşık 2 yıl boyunca yakından takip edildiğini kaydetti.
Talasemide başarı oranı yüzde 100
Çocuklarda kemik iliği naklinin günümüzde oldukça başarılı sonuçlar verdiğini belirten Prof. Dr. Akyay, başarı oranlarının hastalığın türüne göre değiştiğini ifade etti.
Akyay, ağır talasemi hastalarında başarı oranlarının yüzde 100’e ulaştığını, lösemilerde hastalığın tekrarlama ihtimali nedeniyle bu oranın yüzde 70-80 civarında olduğunu, aplastik anemilerde ise yüzde 90’ın üzerinde başarı sağlandığını söyledi.
Türkiye’nin çocuk kemik iliği naklinde Avrupa’da önemli bir konumda bulunduğunu belirten Akyay, ülke genelinde 50’ye yakın çocuk kemik iliği nakil merkezi bulunduğunu ifade etti.
Malatya’da 9 yılda 130 nakil
Turgut Özal Tıp Merkezi Çocuk Kemik İliği Nakli Merkezi’nin 2017 yılında hizmet vermeye başladığını hatırlatan Akyay, yaklaşık 9 yıllık süreçte 130 nakil gerçekleştirdiklerini söyledi.
Merkezin başarı oranlarının Avrupa’daki çocuk kemik iliği nakillerinin üzerinde olduğunu belirten Akyay, Malatya’nın özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgeleri açısından önemli bir sağlık merkezi konumunda bulunduğunu ifade etti.
Akyay, “Kayseri’nin doğusunda ilk çocuk kemik iliği nakil merkezi Malatya’da açıldı” diyerek merkezin bölgesel önemine dikkat çekti.
130’uncu nakil 3 yaşındaki kardeşinden alındı
Merkezde gerçekleştirilen 130’uncu naklin ağır Akdeniz anemisi bulunan bir çocuk hastaya yapıldığını aktaran Akyay, kök hücrelerin hastanın 3 yaşındaki kardeşinden alındığını belirtti.
Hastanın sağlık durumunun iyi olduğunu ifade eden Akyay, tedavinin olumlu şekilde ilerlemesini ve hastanın şifa ile taburcu edilmesini beklediklerini söyledi.
“Gönüllü donör olmak hayat kurtarır”
Kök hücre bağışının hayati önem taşıdığına dikkat çeken Prof. Dr. Arzu Özşahin Akyay, doğum oranlarının azalmasıyla birlikte ailelerdeki kardeş sayısının da azaldığını ve bunun uygun donör bulma ihtimalini düşürdüğünü belirtti.
Anne ve babaların tam uyumlu donör olma ihtimalinin yaklaşık yüzde 2, kardeşlerde ise yüzde 25-30 civarında olduğunu belirten Akyay, bu nedenle gönüllü kök hücre bağışçılarının sayısının artırılması gerektiğini söyledi.
Kendisinin de gönüllü kök hücre bağışçısı olduğunu belirten Akyay, bir hasta ile eşleşme gerçekleştiğinde bağıştan vazgeçilmemesi gerektiğini vurguladı.
Akyay, kök hücre bağışının kişinin bir organını kaybetmesine neden olmadığını, bağışlanan kök hücrelerin kısa sürede yeniden yerine geldiğini belirterek vatandaşları gönüllü kök hücre bağışçısı olmaya davet etti.
